Sterke stijging koopkracht in 2016

In 2016 zullen de meeste huishoudens, ruim 90 procent van de bevolking, financiƫle vooruitgang ervaren. De koopkracht zal met gemiddeld 1,8 procent stijgen, dit is 0,4 procent meer dan eerder voorspeld.

In 2016 houden huishoudens gemiddeld 800 euro meer over qua inkomsten en zullen ze 1200 euro meer verdienen. Voor deze groep zal de koopkracht met gemiddeld 3 procent toenemen. De grootste toename in koopkracht ziet men bij de werkende klasse met lagere lonen. Ook gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden gaan financieel vooruit, aldus minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Belastingverlaging

Voor de meeste mensen valt het loonstrookje positief uit dankzij de belastingverlaging die het kabinet doorvoert. Dit initiatief zorgt voor meer werkgelegenheid en een hoger inkomen. Gezinnen met kinderen, bijvoorbeeld, zullen meer kindgebonden budget en kinderbijslag ontvangen. Huishoudens waar beide ouders een inkomen genieten hebben ook recht op een hogere kinderopvangtoeslag en een belastingkorting, de zogenoemde inkomensafhankelijke combinatiekorting. Daarnaast zal ook de zorgtoeslag stijgen. Bovendien is de inflatie lager dan eerder verwacht, terwijl de lonen sterker stijgen. Ook de zorg- en pensioenpremies komen lager uit dan op Prinsjesdag werd verwacht.

Koopkracht stijging houdt aan

In 2014 steeg de koopkracht met 1,5 procent, en gingen werknemers met 2,7 procent financieel vooruit. Daarvoor zagen we 4 achtereenvolgende jaren steeds een daling in koopkracht. Hierna werden de pensioenpremies in 2014 verlaagd. Een direct gevolg hiervan was dat werknemers een toename in koopkracht meemaakten. Sindsdien heeft deze positieve ontwikkeling zich aangehouden. In 2015 steeg de koopkracht met 1,2 procent en in 2016 voorspeld men een toename van 1,8 procent. Het is duidelijk dat de Nederlandse economie in een herstelperiode zit. Niet alleen de koopkracht ziet er sterker uit, ook de consumptie, export en investeringen nemen toe.

Niet alle wijzigingen zullen zichtbaar zijn op het loonstrookje

Het loonstrookje is doorgaans de visuele representatie van de groei in koopkracht. Maar op de loonstrookjes komen niet alle veranderingen voor. De veranderingen in de toeslagen en ook de dalende inflatiecijfers lees je niet terug op een loonstrookje. Maar die voel je wel degelijk in je portemonnee. Daarnaast zijn de loonstijgingen niet aan een ieder in januari toegekend. Deze gunstige ontwikkelingen zullen dus niet meteen zichtbaar zijn in de cijfers op een loonspecificatie. Toch zullen de meeste mensen ervaren dat ze veel meer kunnen doen met het inkomen dat zij ter beschikking hebben.

Huizenmarkt in Nederland trekt aan

In het vierde kwartaal van 2015 bereikte het aantal geregistreerde transacties op de huizenmarkt een nieuw hoogtepunt. Dit constateerde de Nederlandse Vereniging van Makelaars en Taxateurs in onroerende goederen (de NVM) onlangs. De NVM heeft 40.158 verkooptransacties van bestaande woningen geregistreerd; dit is een toename van 15% in vergelijking met 2014. In totaal schat men dat er 52.000 transacties op de bestaande woningmarkt zijn geweest.

In het afgelopen jaar heeft de Nederlandse Vereniging van Makelaars en Taxateurs in onroerende goederen minstens 142.000 transacties op de huizenmarkt van bestaande woningen in vastgoedbedrijven geregistreerd. Daarnaast zagen zij een stijging in de transactieprijzen tegen het eind van het jaar 2015.

De prijzen op de huizenmarkt stegen met minimaal 5% ten opzicht van 2014. Het aantal transacties nam met 1,8% toe. Toch zijn de gemiddelde prijzen per verkochte onroerend goed nog steeds lager dan aan het begin van de crisis. Aan de andere kant zijn ze nu wel 10% hoger dan het gemeten dieptepunt volgens de voorzitter van de NVM, Ger Hukker.

Het aanbod van woningen blijft maar dalen

Volgens de statistieken van de NVM daalt het aanbod van woningen voortdurend. Dit is de trend die zij meemaken. Halverwege het vierde kwartaal van 2015 stonden ongeveer 128.000 huizen in aanbod bij makelaars verbonden aan de NVM. De totale markt bestond toen uit 168.000 huizen. Volgens Hukker is er sprake van een constante afname. Het aanbod is met 14% gekrompen in vergelijking met het vorig jaar. Aan de dalende vraagprijzen is er tegen eind 2015 eindelijk een eind gekomen. Dat was dan ook de eerste keer sinds de aanvang van de crisis. De vraagprijs steeg zelfs met 0,5%.

De oorzaken

In 2008 zag men een piek in de vraagprijzen. Vanaf dat moment zijn de prijzen met ongeveer 12% afgenomen. De huizenmarkt trekt dus sterk aan. Volgens Hukker zijn er meerdere oorzaken hiervoor. Hij noemt de lage hypotheekrente, de toegenomen consumentenvertrouwen en een verdere verlaging van de NHG-grens als enkele factoren die van grote invloed zijn op de koopwoningmarkt. Dankzij de lage hypotheekrente zijn de netto lasten bij een koopwoning nu drastisch lager dan jaren terug. De kosten voor een huurwoning zijn, daarentegen, juist gestegen. Houdt deze trend aan dan zal 2016 een heel goed jaar worden voor deze branche.

Economische groei in Europa houdt aan

In de afgelopen periode is de economische groei in de eurolanden onverstoorbaar blijven groeien. In het vorig kwartaal is de economie met hetzelfde snelheid gegroeid als in het kwartaal daarvoor.

De verwachting was dat in het laatste kwartaal van 2015 de groei zou uitkomen op 0,3 procent ten opzichte van het derde kwartaal van vorig jaar. Deze verwachting is dan ook uitgekomen, al zien we grote verschillen wanneer we deze groei per land bekijken. De uitblinkers op landenniveau zijn Nederland, Duitsland, Frankrijk en Spanje. In Spanje zagen wij een groei van 0,8 procent in vergelijking met het laatste kwartaal van 2014, terwijl Nederland en Duitsland beiden een groei van 0,3 procent boekten. Frankrijk zag een relatief kleinere groei van 0,2 procent. Een uitblinker aan de andere kant is Griekenland, daar gleed de economie weer in een recessie.

De Spaanse uitblinker

In April al voorspelden economen dat Spanje een van de uitblinkers in de eurozone zou worden qua groei. De groei in dit land wordt steeds breder gedragen dankzij de toenemende consumentenbestedingen, export en investeringen. Al deze factoren hebben ertoe geleid dat de groeiverwachtingen steeds omhoog werden bijgesteld door het jaar heen. Met deze recente cijfers heeft Spanje nu al zeven achtereenvolgende kwartalen van groei ervaren. Daarvoor zagen ze negen kwartalen van krimp. Dit hebben zij goed opgepakt door structurele hervormingen door te voeren in die perioden.

Daarnaast hebben factoren als de dalende olieprijs en een relatief zwakke euro ook een positief effect gehad op de economie. Om de zware druk op bedrijven en huishoudens wat te verlichten zijn er ook belastinghervormingen doorgevoerd. Hierdoor is de koopkracht in Spanje best gestegen.

Grotere koopkracht Europese huishoudens

Een belangrijk deel van deze economische groei in de eurozone is te danken aan de grotere bestedingskracht in niet alleen Spanje, maar ook in de overige landen. Dankzij de hogere salarissen en goedkope olieprijzen zag men een sterke toename in koopkracht. Daarnaast wordt er flink geprofiteerd van de waardedaling van de euro. De euro is in voorgaande jaren sterk gedaald ten opzichte van het pond en de dollar.

Versnelde economische groei in Nederland

Het is de verwachting dat deze economische groei blijft aanhouden in 2016. Als in Spanje wordt ook hier de economische groei breed gedragen dankzij de export, groeiende koopkracht en investeringen in het bedrijfsleven. Daarnaast zijn goederen en diensten uit Nederland relatief goedkoper vanwege de waardedaling van de euro. Verwacht wordt dat de export hierdoor even sterk zal blijven groeien. De verwachte exportgroei ligt rond de 5 procent.

Ook op de arbeidsmarkt ziet het er goed uit. Economisten verwachten een sterker herstel op dat niveau in 2016. Al geruime tijd ziet men een onafgebroken toename in het aantal uitzenduren. Dit is een goede voorspeller van herstel op de arbeidsmarkt. Daarnaast is er een merkbare toename in het aantal geplaatste vacatures.